Lett-Tak žakeiningar

Nż hugsun – nżjir möguleikar

Meš nokkrum rétti mį halda žvķ fram aš tęknimönnum hętti til aš festast ķ hjólfari vanans. Śtveggir eru ennžį einn og hįlfur mśrsteinn aš žykkt og ekki er langt sķšan žaš žótti hin mesta gošgį aš tala um óloftręst žök. Tregšulögmįliš rķkir žótt nż byggingarefni feli ķ sér nżja möguleika.
Ķ byrjun įttunda įratugarins var žaš byltingarkennd hugsun aš lįta sér detta ķ hug aš lķma saman stįl og tré og gera śr žvķ žakeiningu, stappfulla af steinull, og žaš sem meira var, aš sleppa hinni skyldugu loftrįs į milli einangrunar og ytri klęšningar.

Sagan og hugmyndin

Noršmašurinn Dr. Jens Fredrik Larsen vann aš žróun Lett-Tak žakeininganna viš tęknihįskólann ķ Stokkhólmi į įrunum 1970–1975 og fékk sęnsku išnašarveršlaunin įriš 1978.

Hann lżsir hugmyndinni žannig: „Létt-žakiš er, andstętt hefšbundnum žökum, byggt śr mörgum samverkandi efnum. Žetta gerir mögulegt aš hįmarka efnisnotkun śt frį buršaržoli og hlutverki einstakra byggingarhluta.
Ķ sem stystu mįli er žakeiningin gerš śr zinkhśšušum stįlskśffum sem taka tog ķ nešri brśn. Efri flans er geršur śr krossviši og lektum sem eru 2 x 3 tommur en žęr brjóta einnig kuldabrś. Nęr öll breidd krossvišarins er reiknuš meš ķ buršaržolinu og myndar auk žess įgętt undirlag fyrir žakefniš. Einangrunin (steinull) kemur ķ og į milli stįlskśffanna og einingaržykktin nżtist aš fullu.“
Ekki er aš oršlengja aš hér var komin uppskrift aš žakeiningu sem hefur frįbęrt buršaržol og mjög góša einangrunar-, hljóš- og stķfingareiginleika.
Einingarnar eru léttar mišaš viš buršargetu eins og nafniš bendir til og möguleg lengd takmarkast ašallega af breidd verksmišjuhśssins sem žęr eru geršar ķ og af žeim flutningstękjum sem flytja žęr į byggingarstaš.

Léttar og spennandi

Į góšu įri renna 250 žśsund fermetrar žakeininga śt śr verksmišju Lett-Tak a/s ķ Larvķk ķ Noregi.
Einingarnar vega ašeins 33–50 kg/m2 og spanna allt aš 14,4 metrum.
Einangrunargildi žeirra er um 0,19–0,13 W/(m2·k) og hljóšdempun góš (RW-gildi 48–56 db).
Žęr hafa brunažol allt aš REI 60 eftir gerš og žakflöturinn reiknast sem stķf skķfa.
Lett-Tak einingarnar geta veriš allt aš 35 fermetrum hver og koma tilbśnar aš utan og innan frį verksmišjunni. Hęgt er aš setja upp 400–600 fermetra į dag į byggingarstaš.
Hér į landi kom strax fram krafan um žol viš svignun upp į viš en žį er botn stįlskśffunnar styrktur til aš taka žrżsting ķ nešri brśn einingar. Žetta reyndist aušvelt aš gera t.d. meš žvķ aš lķma krossviš ķ botn skśffunnar.

Vottun RB

Lett-Tak žakeiningarnar fengu vottun Rannsóknarstofnunar byggingarišnašarins ķ mars įriš 2000 fyrir tiltekin notkunarsviš. Vottunin var endurśtgefin įriš 2006 um leiš og notkun eininganna yfir sundlaugar var rżmkuš. Sjį töflu 1.

Ķ tengslum viš vottunina fór fram sérstök athugun į rakabśskap eininganna sem var framkvęmd af Jóni Višari Gušjónssyni hjį Lķnuhönnun.

Einnig var gerš athugun į buršaržoli žeirra af Žorsteini Magnśssyni verkfręšingi en verkfręšistofa hans annast śtreikning fyrir hvert einstakt žak.
Hallgrķmur Axelsson, Jón Višar Gušjónsson og Žorsteinn Magnśsson undirbjuggu vottun Lett-Tak žakeininganna. Myndin er tekin framan viš hśs Ķstaks viš Engjateig.


Tafla 1   Val Lett-Tak eininga meš tilliti til umhverfisašstęšna
RakaflokkurMešaltals hlutfallsraki inni mišaš viš 20°C (%) Dęmi um tegund hśsnęšis Lett-Tak žakeiningar žakgerš
A <25 Skrifstofur
Verslanir
Žjónustuhśsnęši
„Žurrt“ lagerhśsnęši I,II, III, IV, VI
B 25-35Ķbśšarhśs
„žurr“ išnašur
Skólar
Ķžróttahśs I, III, IV*, VI
C 35-45 „Votur“ išnašur
Böš, bśningsklefarV*, VI*
D 45-55 Sundlaugar V*, VI*

* žegar unniš er viš žakgerš IV ķ rakaflokki B, žakgerš V og VI ķ rakaflokki C og žakgerš VI ķ rakaflokki D skal hafa sérstakt óhįš eftirlit meš frįgangi rakavarnar. Žegar unniš er viš žakgerš V ķ rakaflokki D skal gera žakiš loftžétt meš samtengingu dśks og ofurrakavarnar.

Žakgeršir (uppbygging eininga)
Nr. Žéttilag Rakavarnarlag
I PVC-dśkur, Protan SE žakdśkur Žolplast 0,2 mm
II Eitt lag asfaltdśkur, 2kg/m2, undir žakstįli į įsum Žolplast 0,2 mm
III Eitt lag asfaltdśkur, 2kg/m2, undir žakstįli į įsum Aukin rakavörn
IV Tvö lög asfaltdśkur, allt aš 8,5 kg/m2 Aukin rakavörn
V PVC-dśkur, Protan SE-žakdśkur Aukin rakavörn
VI Śtloftaš žak, žéttilag óskilgreint** Aukin rakavörn

** Lett-Tak-eining meš krossvišsžekju. Žar į er stašbyggt śtloftaš žéttilag, t.d. dśkur, pappi eša mįlmur.

Buršaržol žakeininganna er reiknaš fyrir hverja byggingu, sjį töflu 2.

Tafla 2
Buršaržol og stķfleiki Lett-Tak-eininga (pr.metra af breidd žakeiningar).
Gerš (1) Žykkt (2) Buršaržol; móment og skerkraftur Stķfleiki
h/t H +M (3) +M (4) –Mst (5) T +EI –EI –EIst
mm mm kNm/m kNm/m kNm/m kN/m kNm2/m kNm2/m kNm2/m
130/1,1 216 27,7 -5,5 -35,5 20,0 2.700 710 2.785
180/1,1 266 35,3 -6,2 -45,8 20,0 4.312 1.018 4.350
210/1,1 296 40,4 -6,6 -50,8 20,0 5.467 1.225 5.405
230/1,1 316 43,7 -6,9 -54,8 20,0 6.336 1.388 6.205
290/1,1 376 54,0 -8,2 -67,6 20,0 9.465 1.954 9.069
310/1,1 396 57,8 -8,5 -71,8 20,0 10.538 2.158 10.004
360/1,1 446 59,0 -9,5 -67,3 20,0 12.837 2.728 11.769
360/1,5 446 78,0 -17,2 -85,4 37,9 15.491 4.554 13.729

Skżringar viš töflu 2:
(1) Hęš stįlskśffu/stįlžykkt
(2) Sbr. mynd 1.
(3) Tog ķ nešri brśn (skśfubotni)
(4) Tog ķ efri brśn (krossviši)
(5) Tog ķ efri brśn (krossvišs), skśffubotn styrktur meš 16mm krossviši
(6) Botnbreidd skśffu 410 mm

Žegar reikna skal önnur žversniš en hér eru talin skal nota eftirfarandi tölur um stįlgęši og stķfleika:
Stįl: fty = 300 Mpa og E = 2,1 x 105 Mpa
Tré : fcod = 17,6 Mpa og E = 11000 Mpa
Krossvišur: ncod = 117,8 N/mm og EA0 = 89000 N/mm fyrir 16 mm Vänerply P30

Lett-Tak hér į landi

Hér į landi voru Lett-Tak žakeiningarnar fyrst notašar į verslunarhśsiš Kringluna og sķšar į fjölmörg hśs af żmsum geršum, bęši verslunar-, išnašar-, skóla- og ķbśšarhśs. Af öšrum byggingum mį nefna:

• Išnskólann ķ Hafnarfirši
• Glerįrtorg, verslunarmišstöš į Akureyri
• World Class ķ Laugardal
• Sundmišstöšina ķ Laugardal
• Sęplast į Dalvķk
• Sķšuskóla į Akureyri
• Toyota į Akureyri
• Heilsumišstöš aš Reykjalundi
• Nżbyggingu Ölgeršarinnar
• Ķžróttahśsiš Smįrann ķ Kópavogi
• Stekkjarįs, leikskóla ķ Hafnarfirši
• Fyrirlestrarsali Kennarahįskólans ķ Reykjavķk



Buršargetan er įskorun

Fyrstu Lett-Tak žökin hér į landi spenntu yfir žessa hefšbundnu 5–7 metra en fljótlega komu fram óskir hönnuša um einingar sem nęšu yfir 8–9 metra og jafnvel lengri. Į nżju skrifstofuhśsi Ķstaks viš Engjateig eru lengstu einingarnar 12 metrar og 13 metra langar einingar eru žegar į teikniborši hönnuša. Žaš mį žvķ segja aš ķslenskir hönnušir hafi tekiš įskorun.

Sjį einnig www.Lett-tak.no

Sjį Įrbók VFĶ/TFĶ 2004 bls. 167-171.
Kķma ehf. | Sķmi: 660 85 66 / 618 18 36 | Netfang: kima@kimaehf.is